Popüler Sığır Irkları

  1. HOLSTEIN

Anavatanı Hollanda olan bu ırka Almanya’nın Holstein eyaletinden yoğun olarak yetiştirildiği için bu ırka bu isim verilmiştir. Siyah ve Beyaz renklerinden oluşan bu ırk süt yönünden çok verimlidir. Hollanda ülkesinde yer alan bu ırkın diğer versiyonları ise et yönünden çok verimlidir. Bu ırkın boyu diğer ırklara göre daha uzundur. Derisi ince ve yumuşaktır. Boyun bölgesinde vertikal kıvrımlar bulunur. Çok sağlam bir kemik yapısı vardır. Holstein ineklerinin, memeler büyük, yumuşak ve iyi şekillenmiştir. Karın altı ve arkada kısımda yukarıya doğru düzgün bir şekilde uzanarak bağlanır. Holstein ırkı inekler soğuk şartlara dayanırken sıcak iklim bölgelerine uyum sağlamakta güçlük çekerler.  Holstein inekleri canlıyken yaklaşık 750 kilogramdır.  Yüksekliği 145-156 santimdir. Holstein boğaları 1000 kg canlı ağırlığa ulaşırlar. Yıllık ortalama 7000-11000 kg süt verirler.  Laktasyonda (305 gün) ortalama süt verir.  Yağ oranı % 4 civarıdır.  İlk 6 ay çok büyük verim elde edilir.

2. SİMENTAL

Anavatanı İsviçre olan bu inek ırkı daha çok Avusturya ve Almanya’da yetiştirilmektedir. Dünyada süt inekçiliği sayısı bakımından Simental inek, ikinci sırada yer alır. Holstein ırkı inekler, sayı bakımından dünyada birinci sıradadır. Kombine sığır ırkı olma özelliği taşıyan Simental hayvanlar yüksek et ve süt verimine sahiptir.  Görüntü olarak albenisi yüksek olan inek ırklarından birisidir.

Baş bölümü beyaz renklidir. Beden rengi, kırmızı lekeli ve sarı renklidir. Besicilerin en çok tercih ettiği inek ırkıdır.  Besiye alınan simental danalar günlük canlı ağırlık artışı yaklaşık 1100 ile 1300 gramdır. Ülkemizin iklim ve çevre şartlarına uyumu dolayısıyla çok sık tercih edilmektedir. Simental hayvanlar et randımanı yüksek ineklerdir. Canlı hayvanın % 60 – 62 civarında et alınır.

Simental inekler laktasyon süresi 300 gündür. Bir laktasyon döneminde inek süt verimi 6.000 kg olmaktadır. Sütteki yağ oranı % 4 civarındadır. Bu oran beslenmeye bağlı olarak değişir. İlk buzağılama yaşı 30.aydır. Ülkemizin çevre ve iklim şartlarına kolay uyum sağlar. Hastalıklara karşı başka ırklara göre daha dayanıklıdır. Bütün bölgelerimizde yetiştirilebilir.  Kombine bir olup besiye alındığı zaman yemi ete en iyi şekilde dönüştürme özelliğine sahiptir. Simental inekler yediği yemi en iyi şekilde süte dönüştüren inek türüdür.

3. MONTBELİARDE

Anavatanı Fransa olup erkekleri 1970 yılında Red Holstein ırkıyla melezlemede kullanılmıştır. 1990 yılında Danimarka Red ırkı ile melezlenmiştir.  Bu inek türü daha çok süt elde etmek için yetiştirilir.  Renkleri parlak kırmızı ve beyazdır. Kısa boynuza sahiptir. Sakin yapılı olup ortama kolay uyum sağlarlar. Sağlam kas yapısıyla kısa sürede gelişir ve büyürler. Suni tohumlamada yüksek tutma oranına sahiptir. Sütü peynir yapımı için çok idealdir.  Canlı ağırlık erkeklerde 900-1200 kg olup dişilerde bu rakam 600-700 kg’dır.  Cidago yüksekliği dişilerde 145 cm’ dir. Süt verimi yıllık 7300 litre olup yağ oranı%3,9,  protein oranı %3,4’tür.

4. JERSEY

Jersey boğaları süt kalitesi bakımından dünyanın en iyi inek ırkıdır. Anavatanı İngiltere ve Fransa arasındaki Jersey Adasıdır.  Ülkemize ilk kez 1958 yılında Amerika’dan Samsun’a getirilmiş ve Karadeniz Bölgesinde yetiştirilmiştir.  Jersey inekleri sütçü bir sığır ırkıdır. Jersey boğaları yetiştiriciliği birçok ülkede rağbet büyük ilgi görmektedir.  Jerseylerin rengi açık kahverengiden siyaha kadar değişiklik gösterir. En yaygın rengi geyik rengidir. Burunlarının etrafında beyaz bir halka bulunur.  Gözleri dışarı çıkık bir yapıdadır.  Sütçü sığır ırklarının en küçük yapılı olan türüdür. Ergin ineklerde ortalama canlı ağırlığı 350 kg’dır. Jerseyler yemi ekonomik şekilde süte çevirir. Orta kaliteli çayırları, diğer sütçü ırklardan daha iyi süte çevirir.  Doğumu oldukça kolay bir ırktır. Buzağı doğum ağırlığı ortalama 25 kilodur.  Jersey ırkı ineklerin süt yağı oranı çok yüksektir. Orta düzeydeki şartlarda %5 yağlı, olup 5.000 lt / laktasyon süt verirler.
Holstein inek besleyenler, sütünün yağ oranını yükseltmek için, çiftliklerde ikinci bir süt ırkı olarak Jersey inekleri beslerler.  Holstein ve Jersey inek sütü karıştırılarak mandıralara satılır. Renk olarak sarımsı, açık kahve krem türleri bulunur. Erkek ve dişilerde boynuz bulunur. Jersey ırkı inekler tam bir mera hayvanıdır.  Buzağılama kolaylığı ve yüksek döl verimi ile ön plana çıkmıştır.  Sıcak iklimlere kolay uyum sağlarlar. Mastitis ve ayak hastalıklarına karşı oldukça dayanıklıdır. Jersey ırkının tek olumsuz özelliği buzağı ve danalarda besi artışı çok yüksek değildir. Her türlü arazi koşullarında kolayca beslenir. Jersey ırkının dışkı oranı Holstein ırkına göre %50 daha azdır. Jersey ırkı inekler diğer ırklara göre %32 daha az su, %11 daha az merayla idare edilir.

5. BROWN SWISS

İsviçre’nin Alp dağlarından gelen bir ırktır. Dünya süt üretiminde 2. Basamakta yer alır. 1860 yılında Pinzgauer ırkı ile melezleştirilmiştir.  Sırtı boyunca gri renkte esmer çizgileri vardır. 1996 yılında en iyi meme yapılı inek seçilmiştir.

Rengi koyu kahverengi veya gri, kahverengidir. Ağız kenarı renkli olup erkek ve dişilerinde boynuz bulunur. Büyük kulaklara sahiptir. Kulak içi açık renkte ve yoğun tüy bulunur. Çok güçlü bir kas yapısına sahiptir. Sıcak ve soğuk iklim koşullarına karşı oldukça dayanıklıdır. Adaptasyon yeteneği güçlü olduğu için ülkemizde her bölgede kolay yetiştirilir. Canlı ağırlığı 650 kilo olan bu cinsin süt verimi yıllık 9000 litredir. Ortalama yağ oranı % 4 protein oranı ise % 3,5 civarıdır. Sütü daha çok peynir yapımına elverişlidir.

6. SWEDİSH RED

Anavatanı İsveç olan bu ırk Ayrshire ve Shorthorn ile melezlenmesi sonucu ortaya çıkmıştır.  Viking kırmızısı grubunda yer alan bu ırk sütçü bir ırktır.  Besi durumu sütçü ırklara göre oldukça iyidir. Süt ırklarında en kolay doğum yapabilen ırk olarak dikkat çeker.  Holstein ırkına rakip tek sütçü kırmızı inektir.  Rengi kızıldır. Genellikle karın altında ya da arka bacak kısımlarında beyazlıklar görülür.

Annelik içgüdüsü yüksek olan bu inek ırkı boynuzsuzdur. Soğuk iklim şartlarına karşı çok dayanıklıdır. Ortalama canlı ağırlığı 550 kilogram olup yıllık süt verimi 8700 kilogramdır.